EcoPolis Eemvallei

EcoPolis Eemvallei

EcoPolis was een vroege ambitie van One Planet om een integraal programma te creëren waarin de CO2-uitstoot (direct en indirect) en de Mondiale Voetafdruk van een regio – bestaand uit een stad en het omliggende platteland– in tien jaar met 50% te verlagen.

Als beginpunt brengen we alle belangrijke spelers of groepen in een regio in kaart en verbinden we deze met elkaar in vraag-en-aanbodketens. In ons geval kozen we voor de Eemvallei als studiegebied, een regio van 17.000 hectare rondom Amersfoort met 140.000 inwoners. Dan begint de vraag: als inwoner van Amersfoort, hoeveel van je water, levensmiddelen, werk of recreatie komt uit je eigen Eemvallei? In welke mate ben je afhankelijk van je eigen regio? Hoeveel CO2-emissies en Voetafdruk gaan gepaard met je lokale afhankelijkheid, en hoeveel met import-export van en naar andere regio’s?

In het project EcoPolis plaats je  als het ware een glazen koepel over de Eemvallei en kijk je in hoeverre je binnen die koepel op alle aspecten zelfredzaam bent, en welke Voetafdruk en CO2- emissies je daarmee hebt. Het gedachtegoed hiervoor komt uit het boek Nut & Noodzaak van de Mondiale Voetafdruk van Jan Juffermans. Er waren al interessante studies gedaan naar stad-platteland-relaties elders in de wereld; One Planet wilde deze aanpak toepassen op onze eigen regio, en een blauwdruk ontwikkelen die de zelfredzaamheid van de eigen regio kan versterken en de Voetafdruk en CO2 verlagen.

De gemeente was in principe geïnteresseerd in duurzaamheid, maar de discussie ging over oppervlakkige zaken als ‘zonnepanelen op je dak’ en ‘in een Prius rijden’. One Planet stond echter voor  een integrale, diepere en bredere aanpak van duurzaamheid, waarin voedsel en water hoekstenen vormen. Daarbij vonden wij steun voor onze ambitie bij wetenschappers als prof. Duijvestein (adviseur voor de ontwikkeling van Amersfoort), de nationale landschapsarchitect Dirk Sijmonds, ETC Netwerk voor het Platteland, TaskForce Multi-Functionele Landbouw van minister Veerman en anderen. Dit besef werd destijds echter niet door alle deelnemers aan de discussie gedragen.

Achteraf gezien, was EcoPolis misschien als doel voor een kleine stichting als One Planet te ambitieus, want zo’n studie en programma konden we niet financieren, noch bemannen. Toch blijft er iets kleven aan het idee dat alle dorpen of steden ter wereld, waar dan ook, bewust moeten omgaan met het omliggende platteland, en beseffen dat ze van elkaar afhankelijk zijn, en dat hun relatie ecologisch duurzaam moet zijn (laag CO2 en Voetafdruk) om in tijden van schaarste en stress te overleven. De discussie over en echte integrale duurzaamheid op basis van de Voetafdruk is nog urgenter dan voorheen. De gemeente Amersfoort heeft in 2016 besloten om in 2030 CO2-neutraal te zijn. One Planet ziet kansen om met het concept EcoPolis Eenvallei aan die doelen bij te dragen.